ISO9001:2000 KALİTE
YÖNETİM SİSTEMİ
ISO 'nun tanımı : ISO
International Organization for Standartizasyon'un kısaltması
yani uluslar arası standardizasyon örgütünün oluşturduğu bir
kalite yönetim Standardıdır. ISO 9000 Belgesi ise ilgili
kuruluşun ürün veya hizmetlerinin uluslararası kabul görmüş bir
yönetim sistemine uygun olarak sevk ve idare edilen bir yönetim
anlayışının sonucunda ortaya konduğu ve dolayısı ile kuruluşun
ürün ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanabileceğinin bir
güvencesini belirler . ISO 9001 ise etkin bir kalite yönetim
sistemini tanımlayan bir standarttır. Kuruluş bu standardın
şartlarını sağladığında ISO 9001 belgesini alabilir. Belge
kuruluşun ürün ve hizmetlerinin uluslar arası kabul görmüş bir
standarda uygun olarak üretildiğini gösterir. Standart merkezi
merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde yer alan ve 90’dan fazla
ülkenin üye olduğu Uluslararası Standardizasyon Örgütü (International
Organization of Standardization–IOS) tarafından
geliştirilmiştir. Belgelendirme şirketlerini yetkilendirme
yetkisi üye ülkelerin akreditasyon kurullarına verilmiştir.
Türkiye’deki akreditasyon yetkisi TÜRKAK'a verilmiştir.
Farklı ülkelerde veya bölgelerde
benzer teknolojiler için geliştirilen farklı standardlar zaman
zaman "ticaret için teknik engel" olarak kullanılmaktadır. İşte
ISO' nun günümüzdeki en önemli işlevi ISO 9000 kalite yönetim
standardları ve diğer ürün standardları gibi uluslarararsı kabul
görmüş standardlar hazırlayarak ticaretin önündeki bu tip teknik
engelleri ortadan kaldırmaktır.
ISO 9001 İN YARARLARI
ISO9001 Belgesinin Kullanımı
ISO9001 belgesi çok sayıda müşteri tarafından istenmektedir. Bu
belge yalnız başına size bir pazar avantajı sağlayacaktır. Ancak
bu fayda daha önce de değinildiği gibi kısa vadelidir. ISO9001
pazar avantajı dışında, kuruluşunuza bir sürekli iyileştirme
mekanizması ve disiplini kazandırır. Ancak belgenin alınması
kusursuzluğu başardığınız anlamına gelmez. ISO9001 belgeli bir
kuruluşta her problem bir iyileştirme fırsatı olarak görülür.
Problemin çözümünden önemlisi onun bir daha tekrarlanmamasını
sağlamaktır.
Ülkemizde 720 belgeli şirkete uygulanan araştırma sonuçları,
ISO9001’in yararlarını şu şekilde ortaya koymaktadır.
Dış yararlar:
·
Kuruluşun imajının
güçlenmesi,
·
Müşteri
memnuniyeti,
·
Müşteri artışı,
·
Rekabet gücünün
artması
·
Daha iyi tedarikçi
ilişkileri
İç yararlar:
·
Yönetimin etkinliği
·
Olumlu kültürel
değişim
·
Kalite bilincinin
oluşması
·
Daha iyi bir
dokümantasyon
·
Sistematikleşmek
·
Standardizasyon ve
tutarlılık
·
Etkinlik ve
üretkenlik artışı
·
Maliyetlerin
azaltılması
ISO 9000 Nedir? :
Organizasyonların müşteri memnuniyetinin artırılmasına yönelik
olarak kalite yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesi
konusunda rehberlik eden ve ISO tarafından yayınlanmış olan bir
standartlar bütünüdür.
ISO 9001 Nedir? :
Kalite Yönetim
Sistemlerinin kurulması esnasında uygulanması gereken şartların
tanımlandığı ve belgelendirme denetimine tabi olan standarttır.
Verilen belgenin adıdır.
ISO 9001:2000 Nedir? :
ISO9000 standardı, her 5 yılda bir ISO tarafından gözden
geçirilmekte ve uygulayıcıların görüşleri ve ihtiyaçlar
doğrultusunda gerekli revizyonlar yapılarak yeniden
yayınlanmaktadır. 2000 rakamı, bu revizyonun 2000 yılında
yapılıp, yayınlandığını gösterir versiyon tarihidir
(ISO9001:2000 versiyonu).
ISO 9000:2000 İN
TARİHÇESİ
Standard ilk olarak 1987 yılında
Kalite Güvence Sistem Standardı olarak yayınlanmıştır. Bu
aşamada standart 3 alt standarttan oluşmaktaydı: ISO9001,
ISO9002, ISO9003. Kurumlar faaliyet kapsamları doğrultusunda bu
3 standarttan birisini uygulayarak, denetime girmekteydiler.
Standardın bu versiyonu, ağırlıklı olarak doğru üretim ve hata
yakalama konularına odaklanmıştır.
Standard ilk olarak 1994 yılında revizyona uğramış ve yeniden
Kalite Güvence Sistem Standardı olarak yayınlanmıştır. Bu
aşamada standart yine 3 alt standarttan oluşmaktaydı: ISO9001,
ISO9002, ISO9003. Kurumlar faaliyet kapsamları doğrultusunda bu
3 standarttan birisini uygulayarak, denetime girmekteydiler.
Standardın bu versiyonu, önceki versiyondaki konulara ilave
olarak hata önleme konusuna da odaklanmıştır.
Standard son olarak 2000 yılında
revizyona uğramış ve bu sefer Kalite Yönetim Sistem Standardı
olarak yayınlanmıştır. Belgelendirmeye esas teşkil eden sadece
ISO9001:2000 standardı mevcuttur. ISO9002, ISO9003 artık
güncelliğini yitirmiş standartlardır. Ancak ana standart olan
ISO9001:2000'i destekleyen ISO9000, ISO9004, ISO19011 gibi
klavuz standartlar da ISO tarafından yayınlanmıştır. Kurumlar,
faaliyet kapsamları ne olursa olsun sadece ISO 9001 standardını
uygulumakta ve bu belgeyi almaktadırlar. Fakat belgelendirmeye
tabi tutulan faaliyetler, ve standardın hariç tutulan maddeleri,
alınacak olan belgenin üzerinde tanımlanmaktadır. Standardın bu
versiyonu, önceki versiyonlardaki konulara ilave olarak sürekli
iyileşme ve verimliliğin arttırılmasını hedefleyen proses veya
süreç tabanlı, müşteri odaklılığı daha ön planda tutan bir
yönetim modeli sunmaktadır.
ISO 9000:2000'in
Yararları
ISO 9000:2000'in sağladığı
yararlar şunlardır:
·
Çalışanların kalite
bilincinde artış sağlanması
·
İşletmenin piyasa
itibarında artış sağlanması (prestij)
·
Pazarlama
faaliyetlerinde rakiplerden farlılık sağlanması
·
İşletmenin
uluslararası geçerliliğe sahip bir kalite belgesi edinmesinin
getirdiği ticari avantajlardan yararlanabilme (ihracat için
kalitenin belge ile ispatlanabilmesi)
·
Müşteri
memnuniyetinde ve müşteri sadakatinde artış sağlanması
·
Hata oranlarında,
firelerde, yeniden işlemelerde azalma sağlanması
·
Girdi, üretim ve
son kontrollerin etkin olarak yapılabilmesi
·
Tedarikçilerin
seçiminde, değerlendirilmesinde ve takibinde kolaylık sağlanması
·
İşletme içi yetki
ve sorumlulukların tespitinde ve dağıtılmasında kolaylık
sağlanması
·
İşletme
faaliyetlerinin standartlaştırılmasını sağlayacak
dökümantasyonun (altyapının) oluşturulması
·
Geçmişe yönelik
kayıtların düzenli bir şekilde tutulmasını sağlayacak altyapının
oluşturulması
·
Veriler ve
istatistiksel ölçümler doğrultusunda durum analizlerinin
yapılabilmesi ve geleceğe yönelik kararlarda bu analiz
sonuçlarının kullanılabilmesi
·
Kurumsallaşma adına
önemli bir adım atılmış olması.
TÜRK STANDARDLARI
ENSTİTÜSÜ ( TSE )
Türk Standardları Enstitüsü 132
sayılı kuruluş yasası ile kendisine verilen “Standardlara uygun
ve kaliteli üretimi teşvik edecek her türlü çalışmayı yapmak ve
bunlarla ilgili belgeleri düzenlemek “görevini yerine getirirken
standardizasyonun yanı sıra kalite konusuna da eğilmiş ve bu
alanda yürüttüğü çalışmalar son yıllarda özel bir önem ve
yoğunluk kazanmıştır. Avrupa Kalite Örgütü (EOQ ) üyesi olarak
kalite alanındaki uluslar arası gelişmeleri yakından
izlemektedir. Türk Standardlar Enstitüsü Milletlerarası
Elektroteknik Komisyonu(IEC), Avrupa Topluluğu Standard
Kuruluşları(CEN ve CENELEC) üyesidir.
Kalite Sistem Belgelendirme faaliyetleri Türk Akreditasyon
Kurumu TÜRKAK ve Hollanda Akreditasyon Kurumu RvA tarafından
akredite edilmiş olup,ülkemizin çağdaş kalite anlayışı açısından
geri kalmaması için imkanlar ölçüsünde her türlü çaba
gösterilmektedir.
Günümüz ekonomik ve teknolojik gelişmeleri ve Avrupa Birliği’ne
uyum süreci kapsamında Türk Standardları Enstitüsü TS-EN-ISO
9000 Kalite Yönetim ve TS-EN-ISO 14000 Çevre Yönetimi
Belgelendirme hizmetlerine ilaveten “İş Sağlığı ve Güvenliği (OHSAS-
TS 18001)-ile Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP-
TS 13001) Yönetim Sistemlerinin Belgelendirme ve eğitim
hizmetlerini de yürütmektedir.
ISO NEDİR?
1947 yılında kurulan ve yaptığı
standardizasyon çalışmaları sonucu sanayiye, ticarete ve
tüketicilere katkılar sağlayan ISO (International Organization
for Standardization)Uluslararası Standard Organizasyonudur.TSE,
ISO’nun üyesi ve Türkiye’deki tek temsilcisidir.
EN NEDİR?
EN (Europeane
Norm),Avrupa Standardlarının kısaltmasıdır. EN Avrupa
Birliği’nde Standardlar arasında harmonizasyonu sağlamak için
oluşturulmuştur.
TS-EN-ISO 9000
KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
Artık bugünün dünyası çok
küçülmüş, enformasyon, teknoloji ve iletişim alanındaki büyük
gelişmeler toplumları kıyasıya bir rekabete ve her geçen gün
yeni gelişmelerin yaşandığı ekonomik bir yarışa itmiştir. Mevcut
dünya düzeninde ayakta kalabilmek , tüm sektörlerde müşteri
ihtiyaç ve beklentilerine uygun mal ve hizmet üretiminin
sağlanmasıyla gerçekleşebilecektir. Bu da ancak, kuruluşlarda,
tasarım aşamasında başlayarak üretim , pazarlama ve satış
sonrası hizmetlere kadar tüm aşamaları kapsayan ve sürekli
gelişmeyi hedefleyen Kalite Yönetim Sisteminin uygulanmasıyla
olacaktır. Günümüzde Kalite Yönetim Sistemi konusunda ISO9000
Kalite Sistem Standardları 1987 yılında yayımlandığı tarihten
itibaren en fazla ilgiyi ve uygulama alanını bulan
milletlerarası Standardlar haline gelmiştir.
TS-EN-ISO 9000 Kalite Standardları Serisi, etkili bir yönetim
sisteminin nasıl kurulabileceğini, dokümante edilebileceğini ve
sürdürebileceğini göz önüne sermektedir.
ISO9000
STANDARDLARININ GELİŞİMİ
-1963’de MIL/Q/9858 (ABD’de savunma teknolojisinde)
-1968’de AQAP Standardları(NATO üyesi ülkelerde)
- 1979’da BS 5750(İngiltere’de).
- 1987’de ISO 9000 serisi (ISO tarafından).
- 1988’de EN 29000 standardları(CEN tarafından).
- 1988’de TS 6000 Kalite Güvence Sistem Standardı olarak
yayımlandı.
- 1991’de TS-EN-ISO 9000.
- 1994’de ISO tarafından revize edildi. (9001:1994 / 9002:1994
/9003:1994)
- 1996’da EN 29000 serisi EN-ISO 9000 olarak yayınlandı.
- 2000’de ISO tarfından revize edildi ve 9001:2000 olarak
yayımlandı.
TS-EN-ISO 9001:2000
standardı şu bölümlerden oluşmaktadır:
1.KAPSAM
2.ATIF YAPILAN STANDARDLAR
3.TERİMLER VE TARİFLER
4.KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ
4.1 GENEL ŞARTLAR
4.2 DOKÜMANTASYON ŞARTLARI
5.YÖNETİM SORUMLULUĞU
5.1 YÖNETİMİN TAAHHÜDÜ
5.2 MÜŞTERİ ODAKLILIK
5.3 KALİTE POLİTİKASI
5.4 PLANLAMA
5.5 SORUMLULUK, YETKİ VE İLETİŞİM
5.6 YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ
6.KAYNAK YÖNETİMİ
6.1 KAYNAKLARIN SAĞLANMASI
6.2 İNSAN KAYNAKLARI
6.3 ALT YAPI
6.4 ÇALIŞMA ORTAMI
7.ÜRÜN GERÇEKLEŞTİRME
7.1 ÜRÜN GERÇEKLEŞTİRMENİN PLANLANMASI
7.2 MÜŞTERİ İLE İLİŞKİLİ PROSESLER
7.3 TASRIM VE GELİŞTİRME
7.4 SATIN ALMA
7.5 ÜRETİM VE HİZMETİN SAĞLANMASI
7.6 İZLEME VE ÖLÇME CİHAZLARININ KONTROLÜ
8.ÖLÇME, ANALİZ VE İYİLEŞTİRME
8.1 GENEL
8.2 İZLEME VE ÖLÇME
8.3 UYGUN OLMAYAN ÜRÜNÜN KONTROLÜ
8.4 VERİ ANALİZİ
8.5 İYİLEŞTİRME
TS-EN-ISO 9000:2000
SERİSİ
TS-EN-ISO 9000 Standardları 4 temel standarttan oluşmaktadır.
Bunlar;
TS-EN-ISO
9000:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-TEMEL KAVRAMLAR, TERİMLER
TS-EN-ISO 9001:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ-ŞARTLAR
TS-EN-ISO 9004:2000 KALİTE YÖN.SİS.-PERFORMANSININ
İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN KILAVUZ
EN-ISO 19011:2000 KALİTE VE ÇEVRE TETKİKİ İÇİN KILAVUZ’dur.
KALİTE YÖNETİM
PRENSİPLERİ
TS-EN-ISO 9001 standardı
Uluslararası Standard Organizasyonu(ISO) tarafından ululararası
Standard olarak yayınlanan ve halen Avrupa Topluluğu ülkeleri
ile birlikte birçok ülkede Belgelendirme modeli olarak
uygulanmakta olan bir uluslar arası Kalite Yönetim Standardıdır
ve 8 Kalite Prensibine dayanmaktadır.
-
Müşteri
Odaklılık: Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve
gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı, müşteri şart
larını yerine
getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli
olmalıdırlar.
-
Liderlik:
Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Liderler,
kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak
katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
-
Kişilerin
Katılımı:Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı
yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
-
Proses Yaklaşımı:Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak
yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
-
Yönetimde Sistem
Yaklaşımı: Birbirleri
ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması,
anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun
etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
-
Sürekli
İyileştirme: Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun
kalıcı hedefi olmalıdır.
-
Karar Vermede
Gerçekçi Yaklaşım:
Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
-
Karşılıklı
Yarara Dayalı Tedarikçi İlişkileri:
Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve
karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması
yeteneğini takviye eder.
İRİS DANIŞMANLIK EĞİTİM